Ortopedi nedir?
Ortopedi; kemikleri, eklemleri, bağları ve kasları ilgilendiren sorunların tanı ve tedavisidir. Düşme, trafik kazası veya ani bir hareket sonucu oluşan kırık ve yaralanmalar ortopedinin en bilinen alanıdır; ancak zamanla gelişen eklem sorunları da en az bunlar kadar sık görülür.
Ortopedi kapsamında değerlendirdiğimiz başlıca durumlar:
- Kırıklar: Ön ve arka bacak, leğen kemiği ve diğer kemik kırıkları.
- Çıkıklar: Kalça ve diğer eklemlerde yerinden çıkma.
- Diz kapağı kayması (patella lüksasyonu): Özellikle küçük ırk köpeklerde sık görülür.
- Çapraz bağ yaralanmaları: Arka bacakta ani topallamanın sık nedenlerinden biridir.
- Kalça ve dirsek gelişim bozuklukları (displazi)
- Eklem kireçlenmesi (osteoartrit): Yaşlı dostlarda hareket kısıtlılığı ve ağrı.
Hangi durumlarda başvurmalısınız?
- Topallama veya bir bacağı yere basmama
- Dokunulduğunda ağlama, kaçma ya da huysuzlanma
- Kalkarken zorlanma, merdiven çıkmak veya zıplamak istememe
- Bacakta şişlik, şekil bozukluğu veya anormal açı
- Kedilerde yüksek bir yerden düşme sonrası (belirti olmasa bile)
Bir kaza ya da düşme sonrası dostunuzu taşırken hareket ettirmemeye çalışın ve kliniği arayarak gelin. Yaralı bölgeye bandaj ya da atel uygulamaya çalışmayın.
Süreç nasıl işler?
- Muayene: Yürüyüş analizi ve eklemlerin tek tek elle muayenesi yapılır.
- Dijital röntgen: Kırık, çıkık ve eklem değişiklikleri klinikteki dijital röntgen cihazımızla görüntülenir. Dijital görüntüler hızlı elde edilir ve ayrıntılı incelenebilir.
- Tedavi planı: Sorunun türüne göre dinlenme ve ilaç tedavisi, sargı ya da atel, veya cerrahi seçenekler değerlendirilir. Hangi yöntemin dostunuz için uygun olduğunu nedenleriyle birlikte size açıklarız.
- Operasyon (gerekirse): Ortopedik operasyonlar, genel cerrahi sayfamızda anlatılan hazırlık süreciyle, gaz anestezi altında yapılır.
- Kontrol röntgenleri: İyileşmenin seyri belirli aralıklarla yapılan röntgenlerle takip edilir.
Sonrası ve bakım
Ortopedik iyileşme sabır ister. Kemik ve bağ dokusunun iyileşmesi haftalar sürebilir ve bu dönemde hareketin kontrollü tutulması çok önemlidir.
- Dostunuzu kaygan zeminlerden uzak, küçük ve güvenli bir alanda dinlendirin.
- Zıplama, koşma ve merdiven kullanımını hekiminizin önerdiği süre boyunca sınırlayın.
- Köpeklerde tuvalet yürüyüşlerini kısa ve tasmalı yapın.
- Kilo kontrolü eklemler üzerindeki yükü azaltır; uygun beslenme konusunda destek alabilirsiniz.
- Kontrol randevularını aksatmayın.
İyileşme döneminde ağrı ve kas gerginliğini desteklemek amacıyla bazı durumlarda lazer tedavisi de değerlendirilebilir. Uygunluğuna muayene sonrası hekimimiz karar verir.
Cinse göre sık görülen ortopedik sorunlar
Bazı ortopedik sorunlar belirli cinslerde daha sık görülür. Cinsinizin yatkın olduğu sorunları bilmek, belirtileri erken fark etmenize yardımcı olur.
- Kalça ve dirsek displazisi: Alman Kurdu, Golden Retriever, Labrador ve Rottweiler gibi büyük cinslerde daha sık görülür. Kalkarken zorlanma, merdivenden kaçınma, tavşan gibi iki arka bacakla birlikte sıçrama ve egzersiz sonrası topallama başlıca işaretlerdir. Kedilerde Maine Coon bu açıdan yatkın bir cinstir.
- Ön çapraz bağ kopması: Labrador ve Rottweiler gibi büyük cinslerde ve fazla kilolu köpeklerde daha sık görülür. Genellikle ani başlayan arka bacak topallamasıyla fark edilir.
- Diz kapağı (patella) çıkığı: Pomeranian, Maltese Terrier, Yorkshire Terrier ve Chihuahua gibi küçük cinslerde sık görülür. Yürürken arka bacağını birkaç adım havada tutup sonra normal yürümeye devam etmesi tipik bir işarettir.
- Bel fıtığı: Dachshund ve French Bulldog gibi uzun gövdeli ve kısa bacaklı cinslerde daha sık görülür. Sırtını kamburlaştırma, dokunulunca ağrı, arka bacaklarda güçsüzlük veya sendeleme acil değerlendirme gerektirir.
- Scottish Fold kedilerde eklem sorunları: Kulakların katlanmasına yol açan genetik özellik kıkırdak ve kemik gelişimini de etkiler. Sertleşen kuyruk, zıplamaktan kaçınma ve yürüyüşte değişiklik ağrı belirtisi olabilir.
Cins rehberlerimiz: Labrador, Pomeranian, Scottish Fold.
