Evcil Hayvanınız Bir Şey Yuttuysa: Belirtiler ve Ne Yapmalı?

Merak eden, her şeyi ağzıyla keşfeden dostlarımız bazen yutmamaları gereken şeyleri yutabilir. Köpeklerde oyuncak parçaları, çoraplar, kemikler ve mısır koçanları; kedilerde ise ipler, iplikler, saç lastikleri ve kurdeleler en sık karşılaştığımız nesnelerdir. Bu yazıda dostunuzun bir şey yuttuğundan şüphelendiğinizde nelere dikkat etmeniz ve neler yapmanız gerektiğini anlatıyoruz.

Hangi belirtiler görülür?

Yutulan cisim bazen sorun çıkarmadan dışkıyla atılabilir. Ancak mideye ya da bağırsağa takılırsa tıkanmaya yol açabilir. Şu belirtilere dikkat edin:

• Kusma: Özellikle ani başlayan, tekrarlayan ya da yemekten hemen sonra olan kusma.
• İştahsızlık: Mamaya hiç ilgi göstermeme veya yer yemez çıkarma.
• Karın ağrısı: Karnına dokunulmasını istememe, kambur durma, sık sık pozisyon değiştirme.
• Dışkı değişiklikleri: Dışkılayamama, ıkınma veya ishal.
• Halsizlik: Durgunluk, saklanma, oyuna ilgisizlik.
• Salya artışı ve öğürme: Cisim yemek borusunda takılı kalmış olabilir.

Kedilerde dilin altına dolanmış bir ip görülebilir. Kedinizin ağzını kontrol ederken dil altına da bakın.

Belirtiler cisim yutulduktan saatler, bazen günler sonra ortaya çıkabilir. Belirti olmasa bile yuttuğunu gördüyseniz kliniği arayın.

Hemen yapmanız gerekenler

1. Sakin olun ve kliniği arayın. Ne yuttuğunu, ne zaman yuttuğunu ve yaklaşık boyutunu anlatın.
2. Benzerini veya kalan parçayı alın. Yutulan nesnenin bir benzeri ya da kalan kısmı varsa yanınızda getirin; bu, hekimin cismin türünü ve olası konumunu değerlendirmesine yardımcı olur.
3. Dostunuzu yemek ve sudan uzak tutun. Olası bir anestezi ihtimali için mide boş olmalıdır.
4. Vakit kaybetmeden gelin. Erken başvuru, cismin ameliyatsız yöntemlerle çıkarılabilme ihtimalini artırabilir.

Yapmamanız gerekenler

• Kusturmaya çalışmayın. Tuzlu su, hidrojen peroksit veya parmakla kusturma yöntemleri tehlikelidir. Sivri ya da keskin cisimler geri gelirken yemek borusuna zarar verebilir; bazı maddeler kendi başına zehirlenmeye yol açabilir.
• Sarkan ipi çekmeyin. Ağızdan ya da makattan bir ip veya iplik sarkıyorsa kesinlikle çekmeyin. İpin diğer ucu bağırsakta bir yere takılmış olabilir ve çekmek bağırsakta ciddi yaralanmalara neden olabilir.
• Yağ, ekmek veya ilaç vermeyin. "Kaydırıp çıkarır" düşüncesiyle verilen bu maddeler durumu karmaşıklaştırabilir.
• Beklemeyin. "Belki kendiliğinden çıkar" diye beklemek, tıkanma durumunda bağırsakta hasara yol açabilir.

Klinikte neler yapılır?

Muayeneden sonra cismin yeri ve türü görüntüleme yöntemleriyle belirlenir. Dijital röntgende metal, taş ve kemik gibi cisimler net görünür. Kumaş ve plastik gibi röntgende görünmeyen nesneler için ultrason yardımcı olur. Yemek borusu ya da midedeki cisimler endoskopiyle doğrudan görülebilir.

Cisim yemek borusunda veya midedeyse ve uygun yapıdaysa, çoğu zaman anestezi altında endoskopiyle karın açılmadan çıkarılabilir. Bağırsağa ilerlemiş veya endoskopiyle ulaşılamayan cisimlerde ise cerrahi gerekir. Hangi yöntemin uygun olduğu cismin türüne, yerine ve dostunuzun genel durumuna göre belirlenir. Ayrıntılı bilgi için yabancı cisim operasyonu sayfamıza bakabilirsiniz.

Nasıl önlenir?

• Çorap, iç çamaşırı, saç lastiği, ip ve iplik gibi eşyaları ortada bırakmayın.
• Dikiş ve örgü malzemelerini kapalı dolaplarda saklayın.
• Oyuncakları dostunuzun boyutuna uygun ve parçalanmayacak şekilde seçin; parçalanan oyuncakları atın.
• Pişmiş kemik vermeyin; pişmiş kemikler kolayca kırılıp sivri parçalara ayrılabilir.
• Çöp kutularının kapağını kapalı tutun.
• Bayram ve yılbaşı süslerine, özellikle simli şeritlere ve kurdelelere dikkat edin.

Her şeyi ağzına alma alışkanlığı olan köpeklerde, uygun çiğneme oyuncakları ve eğitimle bu davranış azaltılabilir. Bu konuda muayene sırasında hekiminize danışabilirsiniz.