
Kısaca
- Yavru köpeklerde aşılar genellikle 6-8 haftalıkken başlar.
- Kuduz aşısı yasal olarak zorunludur.
- Yetişkinlikte hatırlatma dozları düzenli olarak yapılır.
Köpeğinizi bulaşıcı hastalıklardan korumanın temel yolu düzenli aşılamadır. Özellikle yavru dönemde aşıların zamanında ve eksiksiz yapılması büyük önem taşır. Bu yazıda yavru ve yetişkin köpekler için aşı takviminin genel çerçevesini anlatıyoruz.
Aşağıdaki takvim genel bir rehberdir. Köpeğinizin aşı planı; yaşı, ırkı, sağlık durumu, yaşam koşulları ve diğer köpeklerle teması göz önünde bulundurularak muayene sırasında hekiminizle birlikte belirlenmelidir.
Köpeklerde temel aşılar
Karma aşı Gençlik hastalığı (distemper), parvovirüs, bulaşıcı hepatit ve parainfluenzaya karşı koruma sağlar; çoğu aşı protokolünde leptospiroz da bu aşıyla birlikte yapılır. Parvovirüs ve distemper özellikle yavrularda ağır seyredebilen hastalıklardır.
Kuduz aşısı Kuduz, insanlara da bulaşabilen ölümcül bir hastalıktır. Türkiye'de köpekler için kuduz aşısı yasal olarak zorunludur.
Bronşin (kulübe öksürüğü) aşısı Köpeklerin yoğun bir arada bulunduğu ortamlarda (pansiyon, eğitim alanı, köpek parkı) kolayca yayılan solunum yolu enfeksiyonuna karşı yapılır. Köpeğinizin yaşam koşullarına göre önerilir.
Yavru köpek aşı takvimi
- 6-8 hafta: İlk muayene, iç parazit uygulaması ve ilk karma aşı.
- 10-12 hafta: Karma aşının tekrarı. Gerekirse bronşin aşısı.
- 12-16 hafta: Karma aşının son dozu ve kuduz aşısı.
- 1 yaş civarı: Yavru dönem aşılarının hatırlatma dozları.
Karma aşının yavru dönemde birkaç kez tekrarlanmasının nedeni, anneden gelen antikorların ilk aşıların etkisini azaltabilmesidir. Takvimdeki dozları aksatmamak, korumanın tam oluşması için gereklidir.
Yavru dönemde dışarı çıkmak
Yavru dönem aşıları tamamlanana kadar köpeğinizin aşı durumu bilinmeyen köpeklerle temas etmemesi ve diğer köpeklerin yoğun bulunduğu alanlara götürülmemesi önerilir. Parvovirüs dış ortamda uzun süre canlı kalabilir.
Bu dönem aynı zamanda sosyalleşme açısından da önemlidir. Aşıları tamamlanmış, sağlıklı ve tanıdığınız köpeklerle kontrollü tanışmalar, evde farklı seslere ve ortamlara alıştırma gibi güvenli yöntemleri hekiminizle konuşabilirsiniz.
Yetişkin köpeklerde aşı
Yetişkinlikte aşılar belirli aralıklarla hatırlatma dozu olarak tekrarlanır. Kuduz aşısı yasal zorunluluk nedeniyle düzenli yapılmalıdır. Karma ve diğer aşıların sıklığı kullanılan aşıya ve köpeğinizin yaşam koşullarına göre değişir.
Aşı geçmişi bilinmeyen bir köpek sahiplendiyseniz aşılamaya baştan başlanması gerekebilir. Bu durumda hekiminiz kısa aralıklarla yapılacak dozlardan oluşan bir plan önerecektir.
Parazitlere karşı koruma
Aşılar parazitlere karşı koruma sağlamaz. İç parazit uygulaması aşılardan önce yapılır ve yıl boyunca düzenli aralıklarla tekrarlanır. Kene ve pire gibi dış parazitler; deri sorunlarının yanı sıra bazı kan paraziti hastalıklarını da taşıyabilir. Özellikle yeşil alanlarda yürüyüş yapan köpeklerde dış parazit korumasını aksatmayın.
Aşı günü ve sonrası
- Aşıdan önce köpeğinizin genel durumu kontrol edilir. Hasta ya da halsiz bir köpeğe aşı yapılmaz.
- Aşıdan sonraki bir iki gün içinde hafif halsizlik, iştahta azalma ve aşı yerinde küçük bir şişlik görülebilir; bunlar genellikle kendiliğinden geçer.
- Aşı günü köpeğinizi yıkamayın, uzun ve yorucu yürüyüşlerden kaçının.
- Yüzde şişlik, kaşıntı, kusma veya nefes almada zorluk fark ederseniz vakit kaybetmeden kliniği arayın.
Aşı karnesi
Her aşı, aşı karnesine ve kliniğimizin kayıtlarına işlenir. Pansiyon, eğitim ve seyahat gibi durumlarda aşı geçmişinizi göstermeniz istenebilir; karneyi saklamanız önemlidir.
Köpeğinizin aşı planını oluşturmak için aşılama sayfamıza göz atabilir ya da bir genel muayene randevusu alabilirsiniz.
Ne zaman veterinere başvurmalı?
Aşıdan sonra yüzde şişlik, kaşıntı, kusma veya nefes almada zorluk fark ederseniz vakit kaybetmeden arayın. Yavru köpeğinizde kusma, ishal veya iştahsızlık görürseniz parvovirüs ihtimaline karşı beklemeden getirin.
Sık sorulan sorular
Yavru köpeğimi ne zaman dışarı çıkarabilirim?
Yavru dönem aşıları tamamlanana kadar aşı durumu bilinmeyen köpeklerle temasından ve köpeklerin yoğun bulunduğu alanlardan kaçının. Güvenli sosyalleşme yollarını hekiminizle konuşabilirsiniz.
Aşı köpeğimi parazitlere karşı da korur mu?
Hayır. İç ve dış parazitlere karşı ayrı uygulamalar gerekir ve bunlar yıl boyunca düzenli aralıklarla tekrarlanır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayenenin yerini tutmaz. Dostunuza özel değerlendirme için kliniğimize başvurun.