
Kısaca
- Ağız kokusu diş taşının en erken fark edilen belirtisidir.
- Diş taşı fırçalamayla çıkmaz; anestezi altında ultrasonik temizlik gerekir.
- Temizlik sonrası düzenli diş fırçalama sonucu korumaya yardımcı olur.
Kedi ve köpeklerde ağız ve diş sorunları sanıldığından çok daha sık görülür. Dişlerde biriken plak zamanla sertleşerek diş taşına dönüşür; diş eti çekilmesine, ağrıya ve diş kaybına yol açabilir. Bu yazıda diş taşının belirtilerini, evde yapabileceğiniz bakımı ve klinikte temizliğin nasıl yapıldığını anlatıyoruz.
Diş taşı nasıl oluşur?
Yemekten sonra diş yüzeyinde bakteri ve yemek artıklarından oluşan yumuşak bir tabaka, yani plak birikir. Plak birkaç gün içinde tükürükteki minerallerle sertleşerek diş taşına dönüşür. Diş taşı fırçalamayla çıkmaz. Diş eti çizgisinin altına doğru ilerledikçe diş etinde iltihaba ve dişi tutan dokularda hasara neden olur.
Belirtiler nelerdir?
- Ağız kokusu: En sık ve en erken fark edilen belirtidir.
- Dişlerde sarı-kahverengi birikinti: Özellikle arka dişlerde ve köpek dişlerinde görülür.
- Diş etinde kızarıklık ve kanama: Diş eti çizgisinde kırmızı bir hat oluşabilir.
- Yemek yerken zorlanma: Mamayı ağzının bir tarafıyla çiğneme, mamayı düşürme veya kuru mamayı reddetme.
- Salya artışı ve ağzını patileme
- Sallanan ya da düşen dişler
Kediler ve köpekler ağız ağrısını çoğu zaman belli etmez; iştahı devam eden bir dostta da ileri düzeyde diş sorunu olabilir. Bu nedenle yıllık kontrollerde ağız muayenesi önemlidir.
Hangi dostlarda daha sık görülür?
Küçük ırk köpeklerde dişler daha sık dizildiği için diş taşı daha erken ve daha hızlı oluşabilir. Yaş ilerledikçe risk her türde artar. Kedilerde diş taşına ek olarak diş eti iltihabı ve diş erimesi gibi kediye özgü sorunlar da görülebilir.
Klinikte diş taşı temizliği nasıl yapılır?
Diş taşı temizliği, dostunuzun ağrı ve stres yaşamaması ve diş eti altının da temizlenebilmesi için genel anestezi altında yapılır.
- Ameliyat öncesi muayene ve kan tahlili ile anesteziye uygunluk değerlendirilir.
- Diş taşları ultrasonik cihazla, diş eti altı da dahil olmak üzere temizlenir.
- Dişler tek tek kontrol edilir; kurtarılamayacak durumdaki dişler varsa sizinle görüşülerek çekilir.
- Diş yüzeyleri cilalanarak plağın yeniden tutunması zorlaştırılır.
Ayrıntılar için diş taşı temizliği sayfamıza bakabilirsiniz.
Evde ağız bakımı
Temizlik sonrası kazanılan sonucu korumak için evde bakım belirleyicidir.
- Diş fırçalama: Haftada birkaç kez, hayvanlar için üretilmiş diş macunu ve fırçayla yapılabilir. İnsan diş macunu kullanmayın; yutulduğunda zararlı olabilir.
- Alışma süreci: İlk günlerde yalnızca dudağı kaldırıp dişlere dokunun, sonra parmak fırçasına geçin. Kısa ve ödüllü seanslar daha kolay kabul edilir.
- Diş bakım ürünleri: Diş bakımına yönelik mamalar, çiğneme ürünleri ve ağız solüsyonları destekleyici olabilir; hangisinin uygun olduğunu hekiminize sorun.
- Sert nesneler: Kemik, taş ve çok sert çiğneme oyuncakları diş kırıklarına yol açabilir.
Ağız sağlığı da genel sağlığın bir parçasıdır. Yıllık genel muayene sırasında dostunuzun dişlerini birlikte değerlendirebiliriz.
Ne zaman veterinere başvurmalı?
Dostunuz mamasını çiğneyemiyorsa, ağzından kan geliyorsa, yüzünde şişlik varsa veya bir dişi kırıldıysa beklemeden muayeneye getirin.
Sık sorulan sorular
Diş taşı temizliği anestezisiz yapılabilir mi?
Anestezisiz yapılan temizlikte yalnızca görünen yüzeydeki taş kazınabilir; diş eti altındaki asıl sorunlu bölge temizlenemez ve dostunuz ağrı ve stres yaşayabilir. Bu nedenle işlem genel anestezi altında yapılır.
Köpeğimin dişlerini ne sıklıkla fırçalamalıyım?
Mümkünse her gün, en az haftada birkaç kez fırçalamanız önerilir. Hayvanlar için üretilmiş diş macunu kullanın; insan diş macunu yutulduğunda zararlı olabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; muayenenin yerini tutmaz. Dostunuza özel değerlendirme için kliniğimize başvurun.